وجود مادی و طراحی فضا
وجود مادی ما پایین ترین مرتبه انسانی هست و به دلیل قابل مشاهده و ملموس بودن، در مقایسه با ابعاد غیرمادی، پایینترین سطح از مراتب وجودی انسان در نظر گرفته میشود. این بُعد مادی، شامل جسم و نیازهای اساسی فیزیکی است و از طریق حسهای پنجگانه و ابزارهای علمی به راحتی قابل شناخت است. به همین دلیل، بیشتر انسانها درک و شناخت اولیه و آسانی از نیازهای جسمانی خود دارند و به راحتی میتوانند آن را بیان کنند.
هرم مازلو و وجود مادی
وجود مادی انسان با نظریه هرم نیازهای مازلو همخوانی زیادی دارد. این هرم که به عنوان مدلی برای طبقهبندی نیازهای انسان طراحی شده، از نیازهای پایهای و مادی آغاز میشود و به نیازهای بالاتر و غیرمادی (مانند خودشکوفایی و معنویت) میرسد. در واقع، هرم مازلو بهخوبی نشان میدهد که چگونه انسان ابتدا نیازهای مادی خود را تأمین میکند و سپس به سمت نیازهای پیچیدهتر و معنویتر حرکت میکند.
به بیان دیگر، نیازهای هرم مازلو از پایینترین سطح که نیازهای فیزیکی و مادی هستند شروع میشوند و به مرور به نیازهای بالاتر و غیرمادی میرسند. این پیشرفت از نیازهای مادی به نیازهای معنوی، فرایندی است که به انسان کمک میکند تا از سطح ابتدایی وجود مادی خود فراتر رود و به خودآگاهی، رشد معنوی، و خودشکوفایی دست یابد.
وجود مادی و طراحی فضا
وجود مادی یا همان جسم انسان مطابق با هرم مازلو و توضیحات ارائه شده در شبانه روز نیازهای مختلفی دارد که می توان به موارد زیر اشاره نمود: نیاز به استراحت، نیاز به پخت و پز و تغذیه، مطالعه، نظافت شخصی و….
برای برطرف نمودن نیازهای اشاره شده فضاهای مختلفی را در واحدهای مسکونی، تجاری، اداری و… طراحی می کنند برای مثال:
نیاز به استراحت و خواب: طراحی اتاق خواب، نشیمن و tv room
نیاز به پخت و پز و تغذیه: طراحی آشپزخانه
نیاز به مطالعه: طراحی اتاق کار یا مطالعه
نیاز به نظافت شخصی: طراحی حمام و سرویس بهداشتی
و …
پس از مشخص شدن فضا متناسب با نیاز، طراح با در نظر گرفتن ابعاد، اندازهها، استانداردها و قوانین و مقررات طراحی هر فضا سعی میکند متناسب با وضعیت موجود به بهترین شکل فضا را طراحی نماید که کمترین اتلاف فضا را داشته باشد.
در طراحی فضا با دیدگاه وجود مادی تنها به نیازهای پایهای که مختص جسم انسان است توجه میشود و در این مرحله طراحی، طراح صرفا به ابعاد و اندازه توجه میکند و باید گفت پرداختن به طراحی فضا با دیدگاه وجود غیر مادی در مرحله دوم قرار میگیرد و توجه به وجود غیرمادی مانند طبقه بندی هرم مازلو در مرحله بالاتر و پس از طراحی و رفع نیازهای مادی تعریف میگردد.
نتیجهگیری
وجود مادی ما پایین ترین مرتبه انسانی هست و به دلیل قابل مشاهده و ملموس بودن، در مقایسه با ابعاد غیرمادی، پایینترین سطح از مراتب وجودی انسان در نظر گرفته میشود. پرداختن به طراحی فضا با دیدگاه وجود مادی تنها یک نقطه شروع است و رفع نیازهای پایهای را ممکن میسازد. این فرآیند با در نظر گرفتن ابعاد، اندازهها و استانداردها موجود به رفع نیازها میپردازد.اما برای ایجاد فضاهایی که واقعاً پاسخگوی انسان بهعنوان موجودی چندبعدی باشند، معمار باید به بعد غیرمادی نیز توجه کند. این دو مرحله نه تنها بر پایه سلسلهمراتب نیازهای مازلو بنا شدهاند، بلکه نشاندهنده آن هستند که فضای معماری میتواند ابزاری قدرتمند برای تأمین نیازهای معنوی و روانی کاربران باشد و تنها محدود به رفع نیازهای مادی نگردد.
بخوانید: وجود غیر مادی و طراحی فضا
